Przy boisku dziecko stoi w grubej kurtce, a po kilku minutach biegu jest już spocone pod spodem. Na zimowy trening piłkarski najlepiej ubrać je warstwowo, zwykle w oddychającą warstwę przy ciele i lekką warstwę ocieplającą, ale zestaw trzeba dopasować do wiatru, opadów i intensywności gry.
Sucho przy skórze i możliwość zdjęcia warstwy to dobry punkt wyjścia
- Przy ciele: koszulka termoaktywna z długim rękawem i dopasowane legginsy.
- Na wierzch: lekka bluza, a kurtka chroniąca przed wiatrem i deszczem głównie na rozgrzewkę, przerwy i drogę.
- Do torby: suche skarpety, koszulka i bluza na przebranie po zajęciach.
- W trakcie: jeśli dziecko się poci, zdejmij dodatkową warstwę; jeśli drży lub marznie, przerwij wysiłek i ogrzej je.
Trzy warstwy pozwalają reagować na tempo treningu
Przed wyjściem z szatni łatwo ubrać dziecko tak, jakby miało przez godzinę stać przy linii bocznej. Na boisku biega, więc zestaw na rozgrzewkę nie musi być zestawem do gry. Najpraktyczniej przygotować warstwy, które można zdjąć i szybko założyć podczas przerwy.
Warstwa bazowa, noszona bezpośrednio na skórze, powinna odprowadzać pot. Sprawdza się koszulka z syntetycznej dzianiny sportowej lub wełny merino, dopasowana, ale nieuciskająca. Bawełniany T-shirt może nasiąknąć potem i długo schnąć, a mokry materiał sprzyja szybszemu wychłodzeniu.
Na bazę załóż cienką bluzę treningową, która zatrzymuje ciepło, ale nie ogranicza ruchu ramion. Lekka kurtka przeciwdeszczowa lub przeciwwiatrowa przyda się w drodze na boisko i podczas przerw; jeśli dziecko mocno się rozgrzewa, ciężka, ocieplana kurtka założona na cały trening może skończyć się przegrzaniem.
Warstwy dobieraj do wiatru, mokrej murawy i tempa gry
Ta sama temperatura może być odczuwana zupełnie inaczej przy bezwietrznej pogodzie i na odsłoniętym, mokrym boisku. Najpierw sprawdź wiatr i opady, a dopiero potem dobieraj grubość ubrania. Wskazówki dla dzieci dotyczące zimowych aktywności podkreślają znaczenie kilku lekkich warstw, ochrony dłoni i głowy oraz suchych ubrań.
| Sytuacja | Co może się dziać | Co zrobić |
|---|---|---|
| Dziecko ma wilgotne plecy, jest rozgrzane i nie zgłasza zimna | Warstw jest za dużo albo bluza słabo odprowadza wilgoć | Zdejmij warstwę ocieplającą lub kurtkę na czas gry; zostaw ją pod ręką na przerwę |
| Wieje, pada lub murawa jest mokra | Wiatr i wilgoć przyspieszają wychłodzenie, zwłaszcza podczas postoju | Dodaj lekką warstwę zewnętrzną na rozgrzewkę i przerwy, a po treningu zmień mokrą odzież |
| Dziecko drży, skarży się na zimno albo wyraźnie traci sprawność | Może być wychłodzone; dalsza gra w tych warunkach nie jest dobrym pomysłem | Przerwij trening, przejdź w osłonięte miejsce i załóż suche, ciepłe ubrania |
| Dłonie marzną, ale tułów jest ciepły | Odkryte lub wilgotne ręce tracą komfort niezależnie od liczby warstw na tułowiu | Spakuj cienkie rękawiczki sportowe; zdejmij je, jeśli utrudniają chwyt lub kontakt z piłką |
Nie kierowałbym się prostą zasadą „dziecko musi mieć zawsze o jedną warstwę więcej niż dorosły”. To przydatna wskazówka dla spokojnej aktywności, ale podczas intensywnego treningu piłkarskiego liczy się też pot i możliwość zdjęcia ubrania. Lepszy jest zapas do regulacji niż jedna bardzo gruba warstwa.
Ochrona nóg, dłoni i głowy nie powinna krępować ruchów
Na nogi załóż długie spodnie treningowe albo legginsy pod spodenki, jeśli dziecku jest w nich wygodnie. Materiał nie może marszczyć się pod ochraniaczami ani przesuwać podczas sprintów. Sprawdź zestaw w ruchu: dziecko powinno swobodnie zginać kolana, robić wykrok i kopnąć piłkę.
Cienka czapka lub opaska i rękawiczki pomagają w chłodniejsze dni, ale dobierz je do zasad drużyny oraz rodzaju ćwiczeń. Komin powinien dobrze przylegać i nie mieć luźnych końców, które mogłyby przeszkadzać w grze. Przy treningu na zewnątrz nie pomijaj też suchych skarpet, bo wilgoć w butach szybko odbiera komfort.
W piłce nożnej strój zimowy musi współgrać ze sprzętem ochronnym. Przepisy IFAB wymagają ochraniaczy na golenie zakrytych skarpetami, a odzież i akcesoria nie mogą stwarzać zagrożenia dla zawodnika ani innych osób. Zasady rozgrywek lub klubu mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia, więc przy nietypowej czapce czy osłonie najlepiej wcześniej zapytać trenera.
Sucha zmiana po treningu ogranicza wychłodzenie w drodze
Po ostatnim gwizdku dziecko przestaje intensywnie biegać, ale często nadal ma na sobie wilgotną koszulkę. Właśnie wtedy zimne powietrze i mokra odzież mogą szybko odebrać ciepło. Suchy komplet w torbie bywa praktyczniejszy niż kolejna gruba bluza założona na przepocony strój.
- koszulka lub bielizna na zmianę,
- suche skarpety,
- ciepła bluza i spodnie na drogę,
- ręcznik do osuszenia skóry i włosów.
Po treningu najpierw zdejmij mokrą warstwę bazową, osusz dziecko i załóż suche ubrania. Jeśli wyjście z boiska się przeciąga, kurtka powinna być pod ręką od razu, a nie na dnie torby.
Najlepszy zestaw to taki, który da się szybko skorygować
Najczęstszy błąd to ubieranie dziecka na samą temperaturę, bez uwzględnienia wysiłku. Drugi to pozostawienie mokrej odzieży po grze. Sucha warstwa przy skórze, swoboda ruchu i możliwość zdjęcia bluzy dają rozsądniejszy punkt wyjścia niż ciężki, jednoczęściowy zestaw.
Ja stawiam na lekką bieliznę sportową, cienką bluzę i kurtkę czekającą przy ławce, a do torby dokładam suche skarpety i koszulkę. Jeśli dziecko marznie mimo takiego zestawu albo zaczyna drżeć, trening trzeba przerwać i przenieść je do ciepłego, osłoniętego miejsca.